Lễ hội truyền thống  

LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG

LỄ HỘI ĐỀN ĐÔNG CUÔNG


   Từ lâu, Đền Đông Cuông xã Đông Cuông nổi tiếng là ngôi đền linh thiêng, thờ Mẫu Thượng Ngàn, hàng năm thu hút đông đảo nhân dân cả nước đến dâng hương, vãn cảnh đền và cầu nguyện cho mình và người thân một năm gặp nhiều may mắn…

LỄ HỘI ĐỀN TUẦN QUÁN

Toạ lạc bên bờ sông Hồng hiền hoà, Đền Tuần Quán lâu nay không chỉ được biết đến là điểm cúng lễ, cầu an lành của tín đồ phật tử thập phương, mà còn được xem như một trong những điểm đến không thể thiếu trong hành trình tâm linh cầu tài cầu lộc của du khách xa gần trong những dịp đầu xuân.

LỄ HỘI ĐỀN ĐẠI CẠI

 Thông thường, Lễ hội đền Đại Cại diễn ra Lễ hội đền Đại Cại ở xã Tân Lĩnh, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái trong 2 ngày. Ngày chính lễ tiến hành vào ngày rằm tháng Giêng với nghi thức rước và dâng lễ độc đáo bằng thuyền độc đáo trong quần thể di tích.

LỄ HỘI ĐỀN MẪU THÁC BÀ

 Đã thành thông lệ, cứ vào ngày 9 tháng giêng âm lịch hàng năm, đông đảo bà con nhân dân cùng du khách thập phương lại nô nức về dự hội Đền Mẫu Thác Bà thuộc thị trấn Thác Bà, huyện Yên Bình tỉnh Yên Bái. Lễ hội Đền Mẫu Thác Bà hội tụ sắc thái văn hóa của cư dân bản địa lâu đời, mang nhiều yếu tố tín ngưỡng tiến bộ. Lễ hội Đền Mẫu là một trong các lễ hội chính của Chương trình Du lịch về cội nguồn hợp tác giữa 3 tỉnh Yên Bái–Phú Thọ-Lào Cai.

LỄ HỘI ĐỀN NAM CƯỜNG

Đền Mẫu - Đình Nam Cường - Chùa Vạn Thắng được quan tâm xây dựng, nằm trong cụm di tích lịch sử văn hoá tâm linh của xã Nam Cường và trở thành các thiết chế văn hóa, gắn liền với đời sống nhân dân. Ở đây diễn ra nhiều hoạt động văn hóa tinh thần của người dân, đặc biệt là Lễ hội Đền Mẫu được tổ chức vào rằm tháng Giêng hàng năm. 

 

LỄ HỘI ĐỀN MẪU ÂU CƠ

Là con Lạc cháu Hồng của mẹ Âu Cơ trên mọi miền của đất nước như những con chim đại bàng tung cánh khắp bốn phương trời để đến mỗi sáng xuân sang mùng 7 tháng Giêng lại bay về quê mẹ đậu lên trăm đỉnh núi chầu về Tổ Mẫu Âu Cơ với tấm lòng thành kính và biết ơn để lòng ta lắng lại nghĩ suy về cội nguồn tổ tiên, ông bà, cha mẹ về đất nước quê hương.

LỄ VU LAN - NÉT ĐẸP SINH HOẠT VĂN HÓA TÂM LINH

Mọi người tin rằng, những người đã mất đều xuống ở cõi âm. Nhiều người lúc còn sống đã phạm những tội lỗi lớn bị đày xuống “âm ty” để chịu hình phạt của Diêm Vương. Rằm tháng Bảy là dịp để mọi người cầu xin cho những vong linh ấy được xá tội, vì thế dân gian có câu: “Tháng Bảy ngày rằm xá tội vong nhân”.

KHÁM PHÁ ĐỀN MẪU THÁC BÀ VÀ LỄ HỘI MÙA XUÂN

Từ bến cảng Hương Lý, cách trung tâm thành phố Yên Bái 8km, chỉ sau nửa giờ đồng hồ lênh đênh trên hồ Thác Bà - nơi được ví là Hạ Long trên núi với trên 1.300 hòn đảo lớn nhỏ như những chiếc bát úp, du khách sẽ đặt chân tới di tích đền Mẫu Thác Bà. Ngay phía trên đập, đền Thác Bà hay đền Mẫu Thác Bà tọa lạc trên núi Hoàng Thi ở độ cao 70m so với chân núi.


LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG CÁC DÂN TỘC

LỄ HỘI A NE PẠ GỜ BÁ

          

Nằm trong nhóm ngôn ngữ Tạng Miến, với dân số khoảng 600 người cư trú tập trung chủ yếu tại thôn Nẫu và thôn Nhầy thuộc xã Châu Quế Thượng của huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái, người Xá Phó (Phù Lá) là một trong những tộc người bản địa có nền văn hoá rất phong phú và đa dạng với nhiều phong tục tập quán, nghi lễ tín ngưỡng dân gian độc đáo và đặc sắc. Trong đó lễ A - Ne - Pạ - Gờ - Bá (Lễ quét ma làng - tên gọi khác là lễ đuổi ma làng) là một trong những lễ hội lớn, đặc sắc và vô cùng quan trọng đối với mỗi người dân Xá Phó nơi đây.

LỄ HỘI XÒE MƯỜNG LÒ


 Mường Lò (huyện Văn Chấn, thị xã Nghĩa Lộ) là xứ sở của xòe. Những ai đến Mường Lò mà chưa múa xòe thì cũng như chưa đến. Xòe để mùa màng bội thu, cây đơm hoa kết trái, xòe trong say đắm tình người.

LỄ HỘI LỒNG TỒNG

Giống như bất cứ một lễ hội mở đầu cho mọi sinh hoạt thường nhật trong năm, Lồng Tồng của người Thái ở xã Tú Lệ cũng chia thành 2 phần rõ rệt: phần lễ gồm các nghi thức cầu cúng thần nông, thành hoàng mong cho cả năm mưa thuận gió hoà, dân khang vật thịnh; phần hội là không khí cộng cảm, chan hoà của tất cả mọi người trong làng ngoài xóm. 

LỄ HỘI ĐÁM SÊNH

  

Đám Sênh hay còn gọi là đám chay là một nghi thức cầu an khá đặc sắc và độc đáo của đồng bào dân tộc Cao Lan ở huyện Yên Bình tỉnh Yên Bái. Lễ hội Đám Sênh được tổ chức ở quy mô gia đình. Trong mỗi gia đình tùy thuộc vào từng dòng họ riêng biệt mà lễ hội này được tổ chức ở quy mô to nhỏ khác nhau, thời gian tổ chức ngắn hay dài cũng tùy thuộc vào mỗi dòng họ. 

 

LỄ HỘI GIÀ I XÌ MỜ RA NÉ

Hàng năm vào trung tuần tháng 8 đến tháng 9 âm lịch, khi những bông lúa mới trên nương đang uốn cong mình đón những đợt nắng cuối cùng tô điểm cho tấm áo vàng óng ả, sặc sỡ của mình thì chính là lúc đồng bào dân tộc Xá Phó  chuẩn bị cho mùa thu hoạch mới và tổ chức lễ mừng cơm mới (Già - ì - xì - mờ - ra - né) để cám ơn tổ tiên, cám ơn trời đất đã ban cho mưa thuận gió hoà, có một mùa mới bội thu. 

 

LỄ HỘI CẦU MƯA NGƯỜI THÁI MƯỜNG LÒ

Cầu mưa "pay so phôn" là nghi lễ không thể thiếu trước mỗi mùa vụ mới của người Thái đen Mường Lò tỉnh Yên Bái. Trong hội cầu mưa này, con người không chỉ cầu xin các đấng siêu nhiên ban cho mưa thuận gió hòa, mùa vụ tươi tốt, mà còn thông qua các yếu tố tâm linh để khuyên răn, nhắc nhở về bổn phận và trách nhiệm của mỗi người. 

LỄ HỘI XÊN LẤU NÓ CỦA NGƯỜI THÁI ĐEN

Xên Lẩu nó là nghi lễ quan trọng của người Thái đen Mường Lò tỉnh Yên Bái mà bản chất nhằm tri ân công đức những thầy cúng đã chữa khỏi bệnh cho mọi người - “Mo một”, đặc biệt là những người từng bị bệnh nặng đã khỏi, được coi là những con đẻ - “lụ hỏi” và những người bệnh nhẹ đã chữa khỏi được coi là con nuôi - “lụ liệng”, gửi áo hồn chủ thờ cúng tại nhà thầy mo. Đồng thời đây cũng là ngày hội lớn của cộng đồng, thu hút được mọi đối tượng tham gia, bởi ý thức tôn trọng truyền thống văn hóa của dân tộc, mọi người được gặp gỡ chan hòa cùng người thân, bạn bè, mừng cho nhau tai qua nạn khỏi và tham gia các trò chơi, điệu xòe truyền thống.

  

LỄ HỘI ZÙ XU

Trong các sinh hoạt tín ngưỡng của người Mông Si ở xã Suối Giàng (Văn Chấn, Yên Bái), lễ cúng họ "Zù xu"  là một trong những lễ cúng tập thể, cúng chung của cả dòng họ thể hiện tinh thần đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau giữa những người cùng huyết thống để cùng nhau xây dựng một cuộc sống tốt đẹp hơn với những khát vọng của một dân tộc giàu truyền thống văn hóa.

 

LỄ HỘI XÊN MƯỜNG


 Lễ hội Xên Mường của người Thái ở Mường Lò do ông Mo Nghè (Mo mường), người trông coi thần quyền cho Chủ mường (Chạu Mường) và hội phụ lão (Hang thạu ké) đứng ra tổ chức. Lễ Xên mường phải có áo của con trai thuộc dòng dõi quý tộc gốc (Tạo chạu sựa) hay người đương chức (Phìa tạo) làm vật tế. Ngày nay, chức danh quý tộc không còn nữa nên người Thái lấy áo của các vị lãnh đạo xã làm vật tế.

 

LỄ HỘI HOA BAN MƯỜNG LÒ

 Lễ hội Hoa ban hàm chứa ý nghĩa cầu phồn thực của cư dân nông nghiệp miền núi, với tâm nguyện thỉnh bái "Then" - vị thần tối cao trong hàng ngũ thánh thần theo quan niệm của người Thái; thỉnh bái "Nàng Ban" - một nữ nhân vật huyền thoại biểu thị cho sự trinh trắng của thiếu nữ Thái và tình yêu đôi lứa thủy chung; thỉnh bái ma trời, ma đường, ma núi, ma sông... phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, vạn vật đơm hoa, kết trái, cho lứa đôi hạnh phúc và cuộc sống của dân bản yên vui.

TẾT CỦA NGƯỜI CAO LAN VÙNG ĐÔNG HỒ

Đêm 30 và sáng mùng 1, người Cao Lan kiêng không đi chúc tết hàng xóm mà chỉ con cháu trong dòng tộc đem rượu, mứt, bánh chưng, bánh mật đi tết bố mẹ; mùng 2 mới được đi chơi, chúc tết hàng xóm. Trước khi đi chúc tết, chủ nhà phải làm một mâm cơm cúng tổ tiên, rồi khi đã hóa vàng xong thì ra đình làng thắp hương. Khi nào ông thầy cúng của làng cúng mở cửa làng xong, mọi người mới được ra khỏi làng đi chơi, chúc tết các gia đình ở làng khác và dựng cây để chơi các trò: ném còn, cầu lông gà, đánh quay, đá bóng, múa hát...

 

 
HỘI XUÂN CHƠI HANG THẨM LÉ

Cả một khu vực rộn tàng tấp nập, trai gái mặc những bộ trang phục đẹp nhất. Tiếng nói, tiếng cười, tiếng khèn, tiếng pí da diết gọi mời. Trai gái cùng nhau hái hoa ban trao tặng cho nhau như lời tỏ tình thầm kín, rồi đốt đuốc vào hang. Trong ánh sáng mờ ảo, lòng hang chỗ rộng chỗ hẹp, lối đi ngoắt ngoéo như mê cung, sự tĩnh lặng như nghe được cả tiếng đập của trái tim đang thổn thức. Đây đó những nhũ đá muôn hình kỳ thú, gợi sự liên tưởng tới quá khứ, hiện tại và tương lai.

 

LỄ HỘI GẦU TÀO

Gầu tào là lễ hội quan trọng của người Mông. Lễ hội mở ra nhằm một trong hai mục đích cầu phúc hoặc cầu mệnh. Một gia chủ nào đó không có con, thưa con hoặc sinh con một bề, sẽ làm lễ nhờ thày cúng bói xin cho mở hội Gầu tào nhằm cầu mong có con - đó là hội cầu phúc. Một gia chủ khác bị ốm đau bệnh tật, con cái yếu ớt, thậm chí có con bị chết, mùa màng, vật nuôi lụi dần, cũng nhờ thầy cúng bói xin mở hội Gầu tào - đó là hội cầu mệnh.

MƠI - HỒN DÂN VŨ CỦA NGƯỜI MƯỜNG YÊN BÁI

Theo một số người già trong làng kể lại, múa Mơi đã có từ rất lâu rồi, không ai nhớ rõ là từ khi nào. Chỉ biết rằng hàng năm, cứ vào dịp đầu năm mới (mùng 3 tháng Chạp), mọi người tụ tập nhau lại để múa mời tổ tiên xuống trần gian vui chơi, nhảy múa cùng con cháu. Điệu múa này chính là để con cháu cảm ơn tổ tiên một năm qua đã phù hộ, che chở cho con cháu làm ăn phát đạt, gặp nhiều may mắn, mưa thuận gió hoà, mùa màng tốt tươi, thóc lúa đầy bồ, con cháu mạnh khoẻ…

LỄ HỘI ĐÌNH NÀ NGÀM

Phần vui chơi đầu tiên là tung còn. Ông Mo tay cầm sáu đôi còn tung ra hai phía chơi, người hứng bắt được quả còn tung lên quay tít, thả tay quả còn tung vút lên trời như một mũi tên lao đúng mục tiêu. Đích là một vòng tròn có đán giấy vàng, đỏ gắn lên ngọn cột cao chừng 12m. Quả còn của người làng nào đâm thủng vòng tròn thì làng đó năm đó làm ăn mát mẻ, thịnh vượng. Tiếp theo là các phần chơi kéo co, đua ngựa, bắn nỏ… trò chơi nào cũng có phần thưởng cho người thắng.

ĐUA NGỰA NGÀY XUÂN CỦA NGƯỜI MÔNG YÊN BÁI

 Ngoài ý nghĩa đuổi mọi rủi ro của năm cũ, cầu chúc năm mới may mắn sức khỏe, đua ngựa còn thể hiện tài nhanh nhẹn, lòng can đảm, trí thông minh và tinh thần thượng võ của người Mông.

 CÓ MỘT BÀ CHÚA KHO Ở LỤC YÊN   

Hàng năm cứ vào ngày rằm tháng giêng, Lễ hội Đền Đại Cại thu hút hàng nghìn du khách và nhân dân các dân tộc trong vùng đến dâng hương cầu Bà chúa kho lương – còn gọi là bà chúa Bầu họ Vũ phù hộ cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt.