Tháng 9 năm 2004, khu phế tích tháp Hắc Y thuộc xã Tân Lĩnh, huyện Lục Yên nằm trong cụm di chỉ khảo cổ học Hắc Y – Đại Kại đã được đầu tư khai quật. Hơn 500m² của hố khai quật đã phát lộ một khối lượng hiện vật rất đồ sộ với hai lớp văn hóa chồng lên nhau. Ở lớp văn hóa có niên đại từ thời Trần, chủ yếu là các hiện vật bằng đất nung và đều là những vật liệu trong kiến trúc Phật Giáo gồm chùa và tháp.

Người Thái Đen có nguồn gốc cư trú từ lâu đời tại Mường Lò (Nghĩa Lộ, Yên Bái) và có một nền văn hóa phong phú với đời sống tinh thần và tập quán truyền thống luôn được đề cao và phát huy. Trong đó nhà sàn người Thái - "hướn hạn phủ táy"  là một nét văn hóa độc đáo và thú vị, là một chỉnh thể thống nhất giữa tính khoa học, hợp lý và mỹ quan.

Lễ “Tỏn cộ” tức là lễ đón cỗ, với ý nghĩa thể hiện lòng biết ơn sâu sắc của các con rể với cha mẹ vợ khi cha (hoặc mẹ) vợ qua đời. Tục lệ này ở mỗi vùng khắp miền Tây Bắc có khác nhau đôi chút, nhưng nét cơ bản giống nhau, thể hiện sâu nặng tình cảm của các con rể với bậc sinh thành nuôi dưỡng người bạn đời yêu quý của mình. Ngoài ý nghĩa tâm linh, còn mang đậm ý nghĩa nhân sinh sâu sắc.