Cổng giao tiếp điện tử Yên Bái

Trang chủ lThư điện tửlSơ đồ cổng

English

Giới thiệu

Giới thiệu chung

Lịch sử văn hóa

Thắng cảnh, di tích

Tài nguyên thiên nhiên

Tổ chức bộ máy

Các huyện, thị, thành phố

Tin tức sự kiện

Tin trong tỉnh

Tin trong nước

Tin quốc tế

Thông tin doanh nghiệp

Cơ chế chính sách

Các doanh nghiệp

Khu công nghiệp

Thông tin Kinh tế - Xã hội

Định hướng phát triển

Liên kết website

Số lượt truy cập:

0.0 0 1.2 9 9.6 7 9

lịch sử văn hóa

LỊCH SỬ YÊN BÁI

Yên Bái - Địa chất và các dấu tích cổ

Các vùng đất tạo nên tỉnh Yên Bái về phương diện địa chất là tối cổ. Vào thời kỳ tiền Cambri, các đá cổ nhất đã nhô lên dọc lưu vực sông Hồng (đá phiến kết tinh hoặc biến chất phức hệ sông Hồng, đá phiến biến chất tuổi Thái Cổ và Nguyên Sinh, tồn tại trên 1.200 triệu năm) phân thành hai dải nằm giữa sông Hồng và sông Lô từ Lào Cai về Yên Bái và dọc 2 bờ sông Chảy. Ngoài đất đá cổ sinh, trung sinh còn có đất đá tân sinh - bao gồm hai kỷ đệ tam và đệ tứ, có tuổi khoảng 50 triệu năm, phân bố dọc sông Hồng, sông Lô.

Lịch sử Yên Bái

Từ rất xa xưa Yên Bái đã là một bộ phận của Tổ quốc. Thời các vua Hùng, Yên Bái thuộc Tân Hưng, thời Lý thuộc Châu Đăng, thời Trần trong lộ Quy Hóa, thời Lê đến thời Nguyễn nằm trong phủ Quy Hóa, tỉnh Hưng Hóa.

Thạp đồng Đào Thịnh

Thạp là loại hình di vật được phát hiện khá nhiều và khá tiêu biểu trong văn hoá Đông Sơn. Thạp là một trong những đồ đựng của cư dân Đông Sơn, ngoài ra nó còn dược dùng trong nghi thức chôn cất người chết. Thạp đồng Đào Thịnh được phát hiện vào năm 1961 tại xã Đào Thịnh huyện Trấn Yên tỉnh Yên Bái, thạp có đầy đủ cả thân và nắp. Đây là chiếc thạp có kích thước lớn nhất phát hiện từ trước cho đến nay

Tháp Hắc Y

Tháng 9 năm 2004, khu phế tích tháp Hắc Y thuộc xã Tân Lĩnh, huyện Lục Yên nằm trong cụm di chỉ khảo cổ học Hắc Y – Đại Kại đã được đầu tư khai quật. Hơn 500m² của hố khai quật đã phát lộ một khối lượng hiện vật rất đồ sộ với hai lớp văn hóa chồng lên nhau. Ở lớp văn hóa có niên đại từ thời Trần, chủ yếu là các hiện vật bằng đất nung và đều là những vật liệu trong kiến trúc Phật Giáo gồm chùa và tháp.

Đền Đại Cại

Quần thể di tích đền Ðại Cại thuộc xã Tân Lĩnh, huyện Lục Yên, cách thành phố Yên Bái khoảng 80km. Quần thể di tích lịch sử này bao gồm đình Bến Lăn, chùa tháp đất nung Hắc Y, đền Ðại Cại và thành nhà Bầu bao bọc quanh bãi đua ngựa huấn luyện kỵ binh.

Lịch sử Đảng bộ tỉnh Yên Bái

Nằm ở phía Tây Bắc của Tổ quốc, Yên Bái là một tỉnh có nhiều dân tộc anh em cùng sinh sống, có vị trí chiến lược hết sức quan trọng trong thời kỳ dựng nước và giữ nước. Trải qua đấu tranh gian khổ nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã hun đúc nên truyền thống yêu nước, đoàn kết, anh dũng kiên cường trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm, cần cù, năng động sáng tạo trong lao động sản xuất.

Yên Bái với chiến dịch Điện Biên Phủ

Xác định rõ nhiệm vụ chính trị là bảo đảm thông suốt mạch máu giao thông của chiến trường, Đảng bộ Yên Bái đã động viên quân và dân tập trung sức lực thực hiện nhiệm vụ được giao. Từ tháng 4-1953, theo yêu cầu của Bộ Tổng tham mưu, các đơn vị công binh cùng dân công Yên Bái đã khởi công mở đường cho xe ra tiền tuyến.

Bác Hồ với chiến khu Vần

Cuốn sách "Căn cứ địa Việt Bắc" của Hoàng Quang Khánh, Lê Hồng, Hoàng Ngọc La do Nhà xuất bản Việt Bắc in năm 1976 cho thấy: chiến khu Vần - Hiền Lương có liên quan mật thiết với căn cứ địa Việt Bắc dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Trung ương Đảng, đặc biệt là sự quan tâm của Bác Hồ.

Những chiến công trên đèo Khau Phạ

Với 41 trận chiến đấu, trong đó có 16 trận chiến đấu độc lập, 25 trận đánh phối hợp với bộ đội chủ lực, đội du kích Cao Phạ đã tiêu diệt, bắt sống và gọi hàng 125 tên địch, thu 150 khẩu súng các loại cùng nhiều quân trang, quân dụng khác của quân địch. Riêng người chỉ huy đội du kích anh hùng này là đồng chí Lý Nủ Chu đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương chiến công hạng Ba. Nhân dân xã Cao Phạ cũng được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân trong kháng chiến chống Pháp.

VĂN HÓA - PHONG TỤC

Độc đáo trang phục các dân tộc Yên Bái

Các dân tộc ở Yên Bái sống xen kẽ, quần tụ ở khắp các địa phương trên địa bàn của tỉnh với những bản sắc văn hóa phong phú đặc sắc. Tất cả đã hòa quyện để tạo nên vốn văn hóa quý giá trong kho tàng văn hóa các dân tộc Việt Nam. Một trong những sắc thái độc đáo tạo nên những nét riêng cho mỗi dân tộc chính là bộ trang phục truyền thống.

Khèn Mông

Người Mông có vốn nghệ thuật dân gian rất phong phú. Vào mùa xuân, dịp tết (từ 30 tháng 11 Âm lịch), hay lễ cưới của họ đều hát dân ca và múa khèn rất độc đáo và đặc sắc. Chuyện về chiếc khèn Mông bắt nguồn từ một truyền tích

Văn Chấn - Mường Lò

Nói đến văn hóa vùng Mường Lò là nói đến văn hóa lúa nước, là văn hóa nông nghiệp. Dẫu có điểm khác nhau trong môi trường, sản xuất, văn hóa dân tộc đều giống nhau ở chỗ: đây là sinh hoạt cộng đồng (gia đình, làng bản) gắn với tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, thờ cúng thiên nhiên như đất trời, sông núi, gió mưa, cây rừng, nguồn nước.

Phong tục dân tộc Dao Tây Bắc

Người Dao thật thà, hiền lành, chất phác và hiếu khách. Bản chất quý báu đó vẫn là nét chủ đạo, đặc biệt ở các vùng sâu, vùng xa. Trong cuộc sống thường nhật, họ ít nói nhưng không thù ghét ai. Do sống phân tán, tiếp giáp với nhiều dân tộc nên họ cũng dễ hòa đồng, tạo điều kiện cho sự phát triển, tiếp thu cái mới.

Tết cổ truyền của dân tộc Khơ Mú

Cũng như người Kinh, đông bào Khơ Mú ở xã Nghĩa Sơn huyện Văn Chấn tỉnh Yên Bái ăn tết cổ truyền Mạz chiêng theo tết Nguyên đán, vào khoảng 27-28 tháng chạp là thời gian đồng bào tích cực làm các công việc chuẩn bị cho ngày tết như; củi lửa, các nguyên liệu gói bánh chưng, lương thực thực phẩm, dọn dẹp trang hoàng nhà cửa và đặc biệt hơn là phải chuẩn bị một con lợn cúng tổ tiên, ma nhà trong dịp tết

Lễ "Tằng Cẩu" của người Thái đen

Dân tộc Thái có vốn văn học cổ truyền quý báu với kho tàng thần thoại, cổ tích, truyền thuyết, truyện thơ, ca dao…cùng nhiều điệu múa (khắp) độc đáo: xoè Thái, múa sạp. Và một nét văn hóa Thái độc đáo, làm nên nét riêng có của núi rừng Tây Bắc, không bị nhầm lầm với bất cứ dân tộc nào khác trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam chính là “tằng cẩu” (lễ búi tóc ngược lên đỉnh đầu để thông báo cho mọi người biết người phụ nữ đã có chồng).

Tết Síp Xí

Từ ngày 10-13/7 âm lịch, các gia đình đều chuẩn bị đầy đủ lá chuối rừng, gạo nếp, thịt gà, lạc... để làm món bánh Síp Xí (Pảnh Síp Xí). Bánh Síp Xí gồm 2 loại: “Pảnh cuổi” làm bằng gạo nếp nghiền với chuối tiêu, gói bằng lá chuối, đồ chín; “Pảnh cáy” có nhân bằng bột đỗ xanh, thịt gà băm nhỏ và lạc được gói bằng lá chuối, đồ chín. Đồng bào gói 2 chiếc “Pảnh Síp Xí” trên một tàu lá chuối sau đó xoắn giữa cặp đôi 2 chiếc vào với nhau, dùng một dây lạt buộc ở 2 đầu.

Nhà Sàn - Nét văn hóa riêng của người Thái Mường Lò

Cộng đồng người Thái sống thành những bản, mường, ở những thung lũng. Cuộc sống hoà với thiên nhiên để tiện cho việc gieo cấy lúa nước, trồng lanh dệt vải nên ngôi nhà sàn của người Thái đặc trưng khác biệt với nhà ở của các dân tộc khác.

Tục thờ cúng của người Thái đen

Lễ cúng thường gồm: đĩa gà luộc, rau luộc, cá mắm (không được dùng cá tươi), bát cơm trắng, trầu cau và bát đũa (thờ bao nhiêu người thì sắp bấy nhiêu bộ bát đũa). Hương cúng được cắm vào bát gạo. Ngày tết thì lễ cúng có thêm đĩa hoa quả trong mâm cúng và hai cây mía được để hai bên ngôi nhà

Lễ thôi sưởi lửa của người Thái Tây Bắc

Người Thái Tây Bắc có tục các sản phụ đều sưởi lửa trong thời gian ở cữ. Lửa trong quan niệm của họ sẽ giúp các sản phụ và trẻ sơ sinh thêm mạnh khỏe, tránh được sự quấy nhiễu của ma quỷ, đồng thời lửa còn giúp các sản phụ tránh được một số bệnh sau khi sinh nở.

Khắp - Nét văn hóa độc đáo của người Thái Mường Lò

Cũng như nhiều dân tộc khác cùng chung sống trên mảnh đất Yên Bái, người Thái vùng Mường Lò còn lưu giữ được rất nhiều nét sinh hoạt văn hoá đặc sắc của dân tộc mình. Một trong những nét văn hoá đặc sắc đó là khắp. Khắp là một hình thức sinh hoạt tinh thần không thể thiếu trong các dịp lễ, tết, cưới, hỏi, thậm chí ngay cả những lúc đi làm người ta vẫn có thể khắp với nhau.

Chơi đu ngày tết của người Thái Mường Lò

Trong các bản người Thái, gần như nhà nào có trẻ em thì đều có đu, thường được làm đơn giản bằng hai sợi dây chắc chắn, buộc vào một đoạn tre, hóp để làm chỗ đứng hoặc ngồi.

Lễ Cơm mới của người Mông Suối Giàng

Suối Giàng - địa danh nổi tiếng với đặc sản chè tuyết shan cổ thụ là xã vùng cao thuộc huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái. Ðây cũng là nơi được người Mông chọn làm nơi sinh cơ lập nghiệp trong cuộc hành trình đi tìm vùng đất mới.

Hát đối trong đám cưới người Mông

Người Mông ở Mù Cang Chải (Yên Bái) có một nền văn hoá đặc sắc không chỉ với những kiệt tác từ bàn tay như ruộng bậc thang, áo váy sặc sỡ hoa văn. Bên cạnh những sinh hoạt văn hoá như múa khèn, ném pao, đánh quay ngày hội, còn có một làn điệu hát đối đáp trong đám cưới của người Mông mang đậm tính triết lý và nhân văn mà ít ai biết.

"Xử cang" với đời sống người Mông

“Xử cang” của người Mông, nếu nói theo tiếng Kinh thì gọi là thần nhà. Đó là một mảnh giấy bản, cắt theo hình chữ nhật với chiều rộng khoảng 25 cm, chiều dài khoảng 40 cm và được trang trí bằng nhiều họa tiết, hoa văn hình mắt cọp, hình quả trám có đường viền kẻ ngang, gắn 3 chỏm lông gà dán lên tường của gian nhà giữa đối diện với cửa chính, tượng trưng cho thổ địa, thổ đất và thần núi... “Xử cang” được người Mông thờ cúng vào đêm 30, tháng 11 (Âm lịch) hằng năm cùng Tết cổ truyền của dân tộc mình.

Lễ cưới người Dao Nga Hoàng Yên Bái

Dao Nga Hoàng là một trong 13 dân tộc bản địa đã cư trú lâu đời tại tỉnh Yên Bái, ngoài tên gọi này đồng bào còn có các tên gọi khác như Dao Quần Chẹt hay Dao Sơn Đầu, các tên gọi này được gọi theo các đặc điểm của trang phục và trang trí của đồng bào.

Phong tục cưới hỏi của người Mường Ao Luông

Trước đây, người Mường Ao Luông có phong tục cưới xin rất phức tạp, nhiều nghi lễ. Việc hôn nhân của con cái được quan niệm là do “cha mẹ đặt đâu, con ngồi đấy”, bố mẹ ưng ý thì con cái phải thuận theo bố mẹ. Ngày nay, việc cưới hỏi của người Mường đã giảm bớt phép tắc, đã được tự do yêu đương, tự do tìm hiểu. Lễ hội Nàng Han tổ chức hàng năm từ ngày 5/5 đến hết tháng 3 âm lịch cũng là dịp để trai gái tìm hiểu lẫn nhau.

Văn hóa nhà sàn người Khơ Mú

Nhà sàn Khơ Mú kiểu cổ truyền phải là hình dáng: nhà hai mái cao (nếu theo kiểu nhà người Thái trắng) hoặc nhà hai mái, đầu hồi ghép phụ, hay bốn mái (theo kiểu của người Thái đen). “Khau cút” đầu hồi mái nhà hình con ốc Cauris moneta (chưn đrưng klọ), tượng trưng cho lòng mong muốn được giàu có của gia đình (khác với “khau cút” hình trăng khuyết của người Thái).

Ông Thầy người Dao

Ông thầy, có thể hiểu theo nghĩa rộng hơn, đó là những người thông thái của tộc người. Những người này có tiếng nói rất quan trọng trong cộng đồng vì họ là người hiểu sâu, biết rộng đọc thông nhiều kinh sách; biết giải thích các hiện tượng tự nhiên và xã hội dựa trên đặc trưng văn hóa phương Đông cổ xưa. Họ còn biết dạy việc canh nông, chữa bệnh, chọn đất lập làng, giữ làng; biết điều tiết hòa khí cộng đồng...

Bản đồ tỉnh Yên Bái

Tình hình kinh tế xã hội

Thư viện video clip

Tìm kiếm

Thông tin cần biết

Thời tiếtTỷ giáGiá vàng

Thời tiết tỉnh Yên bái

Cổng giao tiếp điện tử Tỉnh Yên Bái
Cơ quan chủ quản: Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái - Giấy phép số: 99/GP-TTDT Cục QL Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử - ngày 03/8/2009
- Người chịu trách nhiệm chính: Ông Hà Đình Lập - Giám đốc sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Yên Bái
- Địa chỉ: Tổ 55, Phường Đồng Tâm, TP Yên Bái, Tỉnh Yên Bái; Điện thoại: 029. 3858.959
- Ghi rõ nguồn gốc: Cổng giao tiếp điện tử tỉnh Yên Bái