DÂN TỘC GIÁY

Người Giáy Yên Bái sinh sống tập trung đông nhất tại xã Gia Hội (huyện Văn Chấn). Ngoài ra còn rất ít sinh sống xen kẽ với đồng bào các dân tộc khác ở các huyện Lục Yên và Yên Bình.

Đồng bào Giáy có kinh tế truyền thống là trồng lúa nước. Ngoài ra còn làm nương, khai thác lâm thổ sản và chăn nuôi. Đồng bào Giáy ở ngôi nhà truyền thống là nhà sàn. Hiện nay có một số ở nhà đất. Trong nhà người Giáy gian giữa là nơi trang nghiêm đặt bàn thờ. Trong buồng cữ lập một bàn thờ Mụ, khi con được đầy tháng mới làm lễ báo tổ tiên và đặt tên cho con.

Phụ nữ Giáy mặc quần chàm đen, áo cánh 5 thân hở tà, dài che kín mông, khuy cài sang nách phải, ở cổ áo, vạt áo và cổ tay được viền vải khác màu nổi trên nền áo. Tóc vấn quanh đầu với những sợi chỉ hồng thẻ theo đuôi tóc, hoặc đội khăn vuông.

Trong tín ngướng dân gian người Giáy quan niệm có 2 loại ma: Ma nhà và ma ở ngoài. Ma nhà là ma linh hồn người thân trong gia đình, ma ở ngoài là ma linh hồn của người khác dòng họ, họ quan niệm cả hai loại ma đều có ma lành và ma dữ. Trong bàn thờ ma chính trong nhà thường có ba bát hương theo trật tự từ trái sang phải gồm thần bếp, thần đất và tổ tiên.

            Đồng bào Giáy ở Yên Bái sống hòa đồng đoàn kết, tôn trọng tập quán dân tộc khác, không có tính biệt lập dân tộc riêng, dù ở đâu họ cũng luôn sát cánh cùng các dân tộc khác cần cù lao động, sáng tạo, xây dựng quê hương. Đảng và Nhà nước, các cấp chính quyền luôn luôn chăm lo đời sống cho đồng bào, tạo điều kiện cho đồng bào tiếp thu khoa học – kỹ thuật nông lâm nghiệp và nếp sống lành mạnh theo hướng xã họi chủ nghĩa, ấm no – hạnh phúc.