Tìm hiểu Yên bái  
 

VĂN HÓA DÂN TỘC

Văn hóa người Tày

Dân tộc Tày ở Yên Bái có khoảng 120.000 người, chiếm 17% dân số toàn tỉnh. Địa bàn cư trú của đồng bào Tày phần lớn ở những nơi có điều kiện sản xuất nông nghiệp và thuận lợi giao thông. Ngoài ra còn ở các xã vùng cao như: xã Xuân Long (huyện Yên Bình), Thượng Bằng La, Đồng Khê (huyện Văn Chấn),...


Văn hóa người H'Mông

Dân tộc Mông ở Yên Bái có khoảng 55.000 người, tập trung tại các huyện: Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Văn Chấn, Văn Yên, Trấn Yên, Lục Yên. Địa hình dân cư ở vùng núi cao, vùng đầu nguồn, có khí hậu khắc nghiệt, thiếu nước sản xuất và sinh hoạt đã quyết định hình thái sản xuất của người Mông. Nông nghiệp trồng trọt là nguồn sống chính của đồng bào. Do điều kiện đất đai, khí hậu, tập quán sản xuất, những tiềm năng thế mạnh của người Mông ở Yên Bái là: nghề rừng, chăn nuôi đại gia súc, cây đặc sản và cây công nghiệp ngắn ngày như: Cây chè tuyết đặc sản, cây sơn tra, thảo quả, phát triển trâu, bò, ngựa, nuôi ong.


Văn hóa người Thái

Dân tộc Thái có khoảng 41.000 người chiếm 6,1% dân số tỉnh Yên Bái 4 huyện thị phía Tây: Văn Chấn, thị xã Nghĩa Lộ, Trạm Tấu và Mù Cang Chải là nơi người Thái tập chung sinh sống. Ở Yên Bái, tên người Thái được dùng chính thức và phổ biến. Người Thái còn tự gọi mình là “ Táy”, “ Táy Khao” là Thái Trắng, “ Táy Đăm” là Thái Đen. Để phân biệt “ Táy Khao” và “ Táy Đăm” chủ yếu dựa trên trang phục áo cỏm(xửa cỏm) của phụ nữ. Áo cỏm người Thái trắng thường may bằng vải bông màu trắng, cổ xẻ chạy xuống theo hình chữ V. Còn áo cỏm Thái đen may bằng vải chàm đen, cổ áo đứng 3 phân ôm khít lấy cổ. Ngoài ra trong các ngày hội vui thiếu nữ Thái trắng thường đội khăn trắng hoặc nón Tát rộng vành, thiếu nữ Thái đen đội khăn piêu


Văn hóa người Mường

Đồng bào Mường Yên Bái cư trú tập trung ở các huyện Văn Chấn, Trấn Yên, Văn Yên. Đồng bào Mường có truyền thống canh tác lúa nước rất sớm, nên nơi cư trú của họ thường là những thung lũng, ven cánh đồng, bên dòng suối... và họ hòa nhập với cuộc sống của đồng bào Thái một cách hài hòa, đậm tính văn hóa mà vẫn giữ được nét riêng của dân tộc mình. Nhờ từ canh tác nông nghiệp mà người Mường có nhiều sáng tạo trong làm thủy lợi nhỏ, đào đắp kênh mương, làm guồng nước, máy cọn đưa nước từ suối lên các trà ruộng cao. Chăn nuôi gia súc nhỏ, khai thác mây song tre nứa đan lát phục vụ trực tiếp cho sản xuất, trồng dâu dệt vải thổ cẩm.


Văn hóa người Dao

Trong các dân tộc anh em sinh sống ở Yên Bái, người Dao là dân tộc có dân số khá đông, hiện nay có khoảng 62.000 người, chiếm 9,1% dân số toàn tỉnh. Gồm có 4 nhóm chính là: Dao đỏ (còn gọi là Dao sừng, Dao đại bản), Dao quần chẹt(còn gọi là Dao Nga Hoàng, Dao sơn đầu), Dao quần trắng và Dao làn tuyển (còn gọi là Dao tuyển). Để phân biệt được các nhóm Dao người ta chủ yếu dựa vào sự khác nhau trong bộ trang phục của phụ nữ. Phụ nữ Dao đỏ có đặc điểm dễ nhận thấy là dùng rất nhiều màu đỏ, nhiều tua và núm bông đỏ. Phụ nữ Dao quần chẹt mặc quần ống hẹp bó sát vào chân. Trang phục nữ Dao quần trắng có đặc điểm nổi bật là yếm rất to che kín cả ngực và bụng.


Văn hóa người Nùng

Đồng bào dân tộc Nùng cư trú xen kẽ với các dân tộc Tày, Mường, Kinh, Dao, Sán Chay,... ở rải rác hầu hết các huyện trong tỉnh. Nơi tập trung đông nhất là huyện Lục Yên và huyện Yên Bình. Người Nùng Yên Bái có tiếng nói riêng thuộc nhóm ngôn ngữ Tày – Thái. Dân tộc Nùng mang các họ: Nông, Mông, Hoàng.


Văn hóa người Khơ Mú

Người Khơ Mú ở Yên Bái có rất ít, khoảng 1.100 người sinh sống tập trung tại xã Nghĩa Sơn – Huyện Văn Chấn, chiếm 97% dân số toàn xã. Địa hình cư trú người Khơ Mú ở Nghĩa Sơn chủ yếu là núi cao, đất dốc, ít có nơi phù hợp để khai phá làm ruộng nước. Đồng bào sống chủ yếu bằng nương rẫy, mới khai phá và trồng thêm lúa nước từ năm 1960 trở lại đây


Văn hóa người Phù lá

Dân tộc Phù Lá Yên Bái có hơn 600 người sống tập trung ở xã Châu Quế Thượng huyện Văn Yên, số ít ở Văn Chấn, Yên Bình và Thành phố Yên Bái.Nơi cư trú của đồng bào Phù Lá xưa kia ở trên triền núi thấp. Đại bộ phận người Phù Lá Châu Quế Thượng (huyện Văn Yên) ở nhà sàn. Cách bài trí trong nhà của người Phù Lá cơ bản giống nhau, bàn thờ tổ tiên đặt ở gian giữa nơi nối hai tấm vách, bên cạnh có mở một cửa giả, gọi là “ cửa ma”, nơi thờ có cắm vài cái lông gà, một tờ giấy vàng và một gói lá nhỏ giắt trên liếp, cửa này chỉ mở ra khi cúng lễ. Nhà sàn cửa lên xuống ở hai đầu hồi. Nhà đất mở ở chính gian giữa. Ngoài nhà ở các gia đình đều làm nhà phụ để chứa thóc trên nương rẫy.


Văn hóa người Giáy

Người Giáy Yên Bái sinh sống tập trung đông nhất tại xã Gia Hội (huyện Văn Chấn). Ngoài ra còn rất ít sinh sống xen kẽ với đồng bào các dân tộc khác ở các huyện Lục Yên và Yên Bình. Đồng bào Giáy có kinh tế truyền thống là trồng lúa nước. Ngoài ra còn làm nương, khai thác lâm thổ sản và chăn nuôi


Văn hóa người Sán Chay

Người Sán Chay ở Yên Bái vốn là cư dân nông nghiệp làm ruộng nước thành thạo. Nhưng nương rẫy vẫn đóng vai trò quan trọng trong đời sống. Là một dân tộc sớm tiếp thu nền văn minh cây lúa nước, đồng bào thường chọn những nơi có địa thế thấp, có thung lũng bằng để khai khẩn đất hoang thành ruộng bậc thang gieo trồng cây lúa. Bên cạnh cánh đồng là đồi núi thấp để phát nương làm rẫy trồng ngô, lúa cạn, rau quả,... kết hợp với săn bắt thú rừng, hái lượm rau quả


Văn hóa người Hoa

Người Hoa ở tỉnh ta có rất ít, chỉ chiếm 0,17% dân số toàn tỉnh, chủ yếu là những người gốc Hán. Có một số ít thuộc các dân tộc thiểu số của Trung Quốc. Người Hoa ở Yên Bái một phần nhỏ dựa vào trồng lúa nước, chăn nuôi. Một phần lớn làm nghề tiểu thương, chế biến bánh kẹo, làm hàng ăn uống. Họ có tài chế biến nấu ăn, làm bánh kẹo, khâu nhục bánh hấp, cách thủy,...

 
Thông tin cần biết
 
Cổng giao tiếp điện tử Tỉnh Yên Bái
Cơ quan chủ quản: Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái - Giấy phép số: 99/GP-TTDT Cục QL Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử - ngày 03/8/2009
- Người chịu trách nhiệm chính: Ông Hà Đình Lập - Giám đốc sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Yên Bái
- Địa chỉ: Tổ 55, Phường Đồng Tâm, TP Yên Bái, Tỉnh Yên Bái; Điện thoại: 029. 3858.959
- Ghi rõ nguồn gốc: Cổng giao tiếp điện tử tỉnh Yên Bái
Công nghệ áp dụng
Xây dựng bởi Công ty cổ phần Phần mềm Việt - VietSoftware